We besparen steeds meer tijd. Waarom houden we er dan zo weinig over?
Door Tijmen Coemans · WeHeal
We leven in een tijd waarin vrijwel alles sneller, makkelijker en efficiënter wordt. We hoeven de deur niet meer uit voor onze boodschappen, agenda’s worden automatisch bijgewerkt en informatie die vroeger uren zoeken kostte, hebben we binnen enkele seconden beschikbaar. Inmiddels kunnen we met AI zelfs complete taken laten uitvoeren die voorheen een aanzienlijk deel van onze werkdag in beslag namen.
Je zou denken dat we daardoor steeds meer tijd overhouden. Maar zo voelt het voor veel mensen helemaal niet. Agenda’s lijken voller dan ooit. We rennen van afspraak naar afspraak, proberen werk en privé te combineren en zoeken ondertussen naar manieren om nóg efficiënter te worden. En ergens tussendoor willen we ook nog voldoende bewegen, gezond eten, goed slapen en tijd maken voor de mensen om ons heen.
Hoe kan het dat we zoveel tijd besparen, maar toch voortdurend het gevoel hebben dat we tijd tekortkomen?
Misschien zit het probleem niet in de hoeveelheid tijd
Laat ik vooropstellen dat we niet allemaal daadwerkelijk minder vrije tijd hebben dan vroeger. Dat is niet zo eenvoudig vast te stellen en de verschillen tussen mensen zijn groot. Iemand met jonge kinderen, een drukke baan en zorgtaken heeft nu eenmaal een andere agenda dan iemand die meer vrijheid heeft om zijn eigen dag in te delen.
Toch vind ik de tegenstelling interessant. Want zelfs wanneer technologie ons tijd bespaart, betekent dat niet automatisch dat we die tijd als vrije tijd ervaren.
Neem iets eenvoudigs als e-mail. Vroeger kostte het versturen van informatie meer moeite. Nu kunnen we binnen enkele minuten tientallen berichten verwerken. Dat is efficiënt, maar doordat communiceren makkelijker is geworden, is het ook eenvoudiger geworden om méér te communiceren. En om sneller een reactie van iemand te verwachten.
Hetzelfde geldt voor ons werk. Wanneer een taak vroeger twee uur duurde en nu in een halfuur kan worden uitgevoerd, betekent dat niet noodzakelijk dat we anderhalf uur eerder stoppen. Misschien gebruiken we die vrijgekomen tijd om drie andere taken af te handelen.
Dat hoeft helemaal niet verkeerd te zijn. Dankzij technologische vooruitgang kunnen we ontzettend veel bereiken. Maar het roept bij mij wel een vraag op: wat gebeurt er eigenlijk met de tijd die we besparen?
We hebben steeds meer mogelijkheden. En dus ook steeds meer om uit te kiezen.
We hebben tegenwoordig ongelooflijk veel mogelijkheden om ons leven vorm te geven. Je kunt vrijwel alles leren, een bedrijf beginnen, een nieuwe sport ontdekken, je gezondheid uitgebreid monitoren of jezelf continu ontwikkelen. Via sociale media zien we bovendien voortdurend wat andere mensen allemaal doen.
Dat kan inspirerend zijn, maar ook het gevoel geven dat we iets laten liggen. Want zodra we ergens beter in kunnen worden, ontstaat al snel de vraag of we daar ook iets mee zouden moeten doen. Meer sporten, gezonder eten, productiever werken, een extra opleiding volgen of investeren in persoonlijke ontwikkeling.
Allemaal waardevolle dingen op zichzelf. Alleen passen ze niet automatisch allemaal tegelijk in één leven.
Misschien is dat wel een van de grootste uitdagingen van deze tijd. Niet dat we te weinig mogelijkheden hebben, maar dat we steeds moeilijker kunnen bepalen welke mogelijkheden onze aandacht verdienen.
Zelfs onze vrije tijd proberen we te optimaliseren
Wat ik daarbij opvallend vind, is dat efficiëntie inmiddels veel verder gaat dan alleen ons werk. Ook onze vrije tijd organiseren we steeds vaker rondom doelen. We willen niet zomaar sporten, maar meetbaar fitter worden. Niet alleen wandelen, maar voldoende stappen zetten. Niet alleen slapen, maar onze slaapkwaliteit verbeteren. En als we een training doen, willen we natuurlijk ook weten of die effectief genoeg was.
Begrijp me niet verkeerd. Ik vind het interessant om prestaties te meten en gericht ergens naartoe te werken. Dat doe ik zelf ook. Er is niets mis met ambities hebben of jezelf willen verbeteren.
Maar volgens mij ontstaat er een probleem wanneer alles wat we doen ook ergens toe moet leiden. Wanneer een rustige wandeling niet meer voldoende voelt omdat die niet bijdraagt aan een concreet doel. Wanneer een vrije avond voelt als een gemiste kans om nog iets nuttigs te doen. Of wanneer zelfs ontspannen verandert in iets wat we zo efficiënt mogelijk proberen aan te pakken.
Dan vraag ik me af of we nog wel bezig zijn met tijd besparen, of vooral met zoveel mogelijk uit iedere beschikbare minuut halen.
Misschien hebben we niet méér manieren nodig om onze tijd optimaal te benutten, maar meer ruimte om niet iedere minuut te hoeven benutten.
Ons lichaam werkt niet volgens dezelfde logica als technologie
In mijn werk als fysiotherapeut kijk ik al jaren naar de manier waarop mensen hun lichaam belasten en hoe ze daarvan herstellen. Juist daar zie ik een interessante tegenstelling.
We kunnen technologie steeds sneller laten werken, processen automatiseren, taken combineren en wachttijden verminderen. Maar ons lichaam laat zich niet op dezelfde manier versnellen. Je kunt slaap niet onbeperkt inkorten zonder dat dit gevolgen kan hebben. Je kunt niet iedere training zwaarder maken en verwachten dat je prestaties voortdurend blijven verbeteren. En je kunt belasting niet eindeloos blijven verhogen zonder rekening te houden met de capaciteit om daarvan te herstellen.
Dat betekent overigens niet dat drukke mensen automatisch klachten krijgen of dat iedereen minder zou moeten doen. Ons lichaam kan veel aan. Sterker nog, belasting is juist nodig om sterker en belastbaarder te worden. Maar er moet wel een passende verhouding zijn tussen wat we vragen en wat we aankunnen.
Dat principe speelt ook een belangrijke rol bij de balans tussen training, belastbaarheid en herstel. Meer trainen betekent niet automatisch beter presteren. Het gaat erom welke prikkels je lichaam op dat moment nodig heeft en hoe het daarop kan reageren.
In een samenleving waarin we steeds meer proberen te optimaliseren, wordt meer doen al snel gezien als vooruitgang. Terwijl vooruitgang soms juist ontstaat doordat je beter bepaalt wat op dat moment belangrijk is.
Misschien moeten we minder naar onze agenda kijken en meer naar onze keuzes
Ik denk dat we onszelf regelmatig de verkeerde vraag stellen. We vragen ons af hoe we meer gedaan kunnen krijgen in de tijd die we hebben. Hoe we onze ochtendroutine kunnen verbeteren, efficiënter kunnen werken of onze trainingen beter kunnen plannen. Maar hoe vaak stellen we onszelf de vraag waarom we al die dingen eigenlijk willen doen? En welke daarvan werkelijk bijdragen aan het leven dat we willen leiden?
Dat is geen pleidooi om minder ambitieus te zijn. Integendeel. Ambitie is iets moois. Het zorgt ervoor dat we blijven leren, groeien en onszelf uitdagen. Maar ambitie zonder duidelijke prioriteiten kan er ook voor zorgen dat we voortdurend achter onze eigen verwachtingen aan blijven lopen.
Dan wordt de oplossing voor een volle agenda al snel nóg beter plannen, een nieuwe app gebruiken of een efficiëntere manier vinden om hetzelfde aantal dingen te blijven doen. Terwijl misschien niet alles wat in onze agenda staat even belangrijk is. En niet alles wat we zouden kunnen doen, ook daadwerkelijk gedaan hoeft te worden.
Niet alles wat mogelijk is, hoeft een prioriteit te worden.
Gezondheid zou geen extra taak moeten worden
Wat ik hier vooral interessant aan vind, is de plek die gezondheid in ons dagelijks leven krijgt. We weten dat bewegen, slapen, voeding en herstel belangrijk zijn. Toch behandelen we die dingen regelmatig als afzonderlijke taken die we ergens tussen onze andere verplichtingen moeten zien te krijgen.
Nog even sporten. Nog even boodschappen doen. Nog even ontspannen voordat de volgende dag begint. Alsof gezondheid een extra onderdeel van onze planning is, terwijl onze gezondheid juist mede bepaalt hoeveel we kunnen doen, hoe we functioneren en hoe we ons voelen tijdens alles wat we belangrijk vinden.
Misschien moeten we daarom anders naar gezondheid kijken. Niet als nóg iets wat we moeten optimaliseren, maar als iets waarmee we rekening houden bij de keuzes die we iedere dag maken.
Dat kan betekenen dat je gericht traint voor een sportief doel, maar ook dat je voldoende ruimte houdt voor herstel. Of dat je bepaalde dingen tijdelijk minder prioriteit geeft omdat andere zaken op dat moment belangrijker zijn.
Er bestaat geen perfecte verdeling die voor iedereen werkt. En wat vandaag goed bij je past, hoeft over vijf jaar niet meer dezelfde keuze te zijn. Daarom geloof ik ook niet zo in één ideale routine die iedereen zou moeten volgen.
Veel belangrijker vind ik dat je begrijpt wat je doet, waarom je het doet en of het nog past bij jouw situatie.
Dat sluit aan bij de visie van WeHeal, waarin we niet beginnen met een standaardoplossing, maar eerst proberen te begrijpen wat iemand nodig heeft. Vanuit onze Lokaal · Globaal · Totaal-aanpak kijken we daarom niet alleen naar een afzonderlijke klacht of fysieke prestatie, maar ook naar de bredere context wanneer die relevant is.
Niet om ieder onderdeel van iemands leven te optimaliseren, maar om te bepalen waar aandacht daadwerkelijk verschil kan maken.
We hoeven niet alles uit onze tijd te halen
Ik ben absoluut niet tegen technologie, automatisering of efficiëntie. Ik maak er zelf ook graag gebruik van en denk dat de mogelijkheden de komende jaren alleen maar groter worden.
Maar misschien moeten we onszelf bij iedere nieuwe ontwikkeling niet uitsluitend afvragen hoeveel tijd we ermee kunnen besparen. Misschien moeten we ook nadenken over wat we met die tijd willen doen.
Want als we iedere vrijgekomen minuut onmiddellijk opnieuw vullen, zullen we waarschijnlijk altijd het gevoel houden dat er nog iets moet gebeuren. Hoe efficiënt we ook worden.
Misschien zit echte vooruitgang daarom niet alleen in meer kunnen doen, maar ook in beter begrijpen wat de moeite waard is om te blijven doen.
We zijn steeds beter geworden in tijd besparen. Misschien wordt het tijd dat we ook beter worden in bepalen waaraan we die tijd willen besteden.
Eerst begrijpen wat belangrijk is
Die gedachte ligt ook aan de basis van WeHeal. Niet alles tegelijk willen verbeteren, maar eerst onderzoeken wat in jouw situatie daadwerkelijk aandacht verdient.
Met een persoonlijke Blueprint brengen we jouw uitgangssituatie in kaart en vertalen we relevante inzichten naar drie concrete prioriteiten. Zodat je niet zomaar méér gaat doen, maar gerichter kunt werken aan je herstel, gezondheid of prestaties.
Tijmen Coemans is fysiotherapeut, manueeltherapeut en oprichter van WeHeal. Hij heeft ruim 15 jaar praktijkervaring. Dit artikel is educatief en is geen persoonlijk trainings- of medisch advies.